Amerika ve İsrail’in vurduğu İran ekonomisi çöktü, çökecek. Ancak bu satırlar yazılırken savaşın faturasının 13,8 milyar doları bulduğu yolunda. ABD’nin ve İsrail’in ekonomileri de iyi sanılmasın.

Fatura her gün 600 milyon dolar olarak belirlendi. Savaş kızıştıkça zarar da büyüyor. Kapı arkasında ise diplomatik çalışmalar devam ediyor. Herkes artık savaşın sona ermesini bekliyor. Zarar kaldırılamıyor.

Savaşın 22’nci gününde ortaya çıkan 13 milyar doları aşan kayıp, yalnızca mevcut krizin değil, küresel turizm sisteminin ne kadar hassas dengeler üzerine kurulu olduğunun da güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Ortadoğu’da tırmanan çatışmaların 23’ncü gününde, bölgesel ekonomiye yönelik etkilerin boyutu daha net ortaya çıkmaya başladı. Dünya Seyahat ve turizm Konseyi (WTTC) verilerine göre, kriz seyahat ve turizm sektöründe günlük en az 600 milyon dolarlık kayba yol açıyor. Bu rakam üzerinden yapılan hesaplamalar, savaşın başladığı günden bu yana toplam zararın yaklaşık 13,8 milyar dolara ulaştığını gösteriyor. 

Ortadoğu, küresel seyahat ağında stratejik bir konuma sahip. Bölge; dünya genelindeki uluslararası yolcu trafiğinin %5’ini, transit yolculukların ise %14’ünü oluşturuyor. Bu nedenle yaşanan her aksama yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte zincirleme etki yaratıyor. Havayolu şirketlerinden otellere, araç kiralama firmalarından kruvaziyer hatlarına kadar geniş bir ekosistem doğrudan etkileniyor. 

Krizin en somut etkisi havacılık sektöründe hissediliyor. Normal koşullarda günlük yaklaşık 526 bin yolcuya hizmet veren Dubai, Abu Dabi, Doha ve Bahreyn merkezli büyük aktarma noktalarında ciddi operasyonel aksaklıklar yaşandı. Uçuş iptalleri ve hava sahası kısıtlamaları, bölgesel bağlantıyı zayıflatırken küresel uçuş ağını da sekteye uğrattı. 

WTTC’nin çatışma öncesi projeksiyonlarına göre, Ortadoğu’da 2026 yılı uluslararası ziyaretçi harcamalarının 207 milyar dolar seviyesine ulaşması bekleniyordu. Ancak mevcut tablo, bu hedefin ciddi şekilde tehlikeye girdiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre, seyahat akışındaki her kesinti kısa sürede geniş çaplı ekonomik kayıplara dönüşüyor. 

Tüm bu olumsuz tabloya rağmen WTTC, turizm sektörünün krizlere karşı en hızlı toparlanabilen alanlardan biri olduğuna dikkat çekiyor. Geçmiş krizlere ilişkin veriler, güvenlik algısının yeniden tesis edilmesi halinde talebin iki ay gibi kısa bir sürede toparlanabildiğini ortaya koyuyor. 

WTTC Başkanı ve CEO’su Gloria Guevara, sektörün dayanıklılığına vurgu yaparak, kamu ve özel sektörün koordineli hareket etmesinin kritik olduğunu belirtiyor. Açık iletişim, güvenlik önlemleri ve yolcu güvenini yeniden tesis edecek politikaların toparlanmayı hızlandıracağı ifade ediliyor.

Analistler, önümüzdeki sürecin seyrini belirleyecek en önemli unsurun “güven” olduğunu vurguluyor. Hükümetlerin hızlı aksiyon alması, yolcu destek programları ve sektör teşvikleriyle birlikte turizmin yeniden canlanabileceği belirtiliyor.