GAZETE STAR
  •  
    •  » YEREL
    •  » YAZARLARIMIZ
    •  » HABER ARA
    •  » ARŞİV
    •  » TÜM HABERLER
    •  » VİDEOLU HABERLER
    •  » TÜM MAKALELER
    •  » FOTO GALERİ
    •  » GÜNÜN HABERLERİ
  • COVID-19
  • SİYASET
  • GÜNDEM
  • EKONOMİ
  • DÜNYA
  • KÜLTÜR SANAT
  • YAŞAM
  • SPOR
  • WEBTV
  Tokat'ta 5.6 büyüklüğünde deprem!
  Bu akşam 52 bin kişi oradayız
  'Ukrayna'nın NATO üyeliğini destekliyoruz'
  2 yıla kadar hapis istemi
  İşte YÖK'ün kararı
  Yüz yüze eğitim açıklaması
  Berberoğlu yeniden milletvekili
  Karamollaoğlu'ndan Anayasa yorumu
  Anayasa uyarısı
  2021’nin ilk hediyesi
18 Kasım 2026 Çarşamba
  1. Ekonomi

Yeni sistemin borcu dağları aştı!

Yeni sistemin borcu dağları aştı!

Ekonomi yazarı Alaattin Aktaş, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçişin ardından Türkiye'nin dış borcunu mercek altına aldı. Aktaş, yeni sistemin borcunun 95 yılın borcunu aştığını kaydetti.

  • Whatsapp ta Paylaş

 10 Agustos 2021 11:23:27

Türkiye, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçeli tam 3 yıl oldu. Muhalefetle iktidar arasında tartışmalara neden olan yeni sistemde Türkiye'nin dış borcunun 95 yıllık borcu aştığı ortaya çıktı.

Dünya yazarı Ekonomist Alaattin Aktaş, Haziran 2018'de geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nden günümüze kadar geçen dönemdeki dış borçla önceki 95 yılın dış borçlanmasını kıyasladı. Aktaş, yeni sistemin borcunun 95 yılın borcunu aştığını kaydetti.

İktidarın 2018 yılını Haziran ayı sonundaki toplam borç stokunun 969.9 milyar TL olduğunu kaydeden Aktaş, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde ise bu borç stokuna 1 trilyon 57 milyar TL daha eklendiğini toplamda ise 2 trilyon 27 milyar TL borca ulaştığını belirtti. Aktaş, "Sayılara defalarca baktık; acaba bir yanlışlık mı var, diye. Yok!" yorumunu yaptı.

 

Alaattin Aktaş'ın yazısı şu şekilde:

"Bu köşede dün 2003’ten bu yana olan dönemdeki iç ve dış borç gelişmesine yer verirken acaba yeni sistemle birlikte borçlarda nasıl bir gelişme olmuştur, diye düşündük. 2018’in haziran ayında yapılan seçim sonrası geçilen ve Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi adı verilen sistemle üç yılı geride bıraktık. Borçların seyri açısından yalnızca bu döneme bakmakta da yarar vardı.

Baktık ve hayretler içinde kaldık! Nasıl kalmayalım ki...

Merkezi yönetimin 2018’in haziran ayı sonundaki toplam borç stoku 969.9 milyar lira. Yani yaklaşık 1 trilyon lira. Peki bu tarihi izleyen üç yılda ne olmuş dersiniz... 2018 haziranında 969.9 milyar lira olan borç stokuna 1 trilyon 57 milyar liralık borç daha eklenmiş ve toplam stok 2 trilyon 27 milyar liraya ulaşmış.

Türkiye Cumhuriyeti ilk 95 yılında bir anlamda 969.9 milyar lira borç biriktirmiş. Borçlanmış, ödemiş; borçlanmış, ödemiş; sonuçta 2018 hazirandaki borç bakiyesi bu kadar.

Sonraki 3 yılda bu 95 yıldakinden daha fazla, net 1 trilyon 57 milyar lira daha borçlanılmış.

 

Sayılara defalarca baktık; acaba bir yanlışlık mı var, diye. Yok!

Sayılar doğru. Kaynak Hazine ve Maliye Bakanlığı. İsteyen bakanlığın web sayfasına girip bakabilir.

Türkiye Cumhuriyeti 95 yıl sonunda, 2018 haziranı itibarıyla 100 lira borçlu durumda. Gelmişiz 2021’in haziranına ve aradan geçen 3 yılda 100 lira olan borcu 209 liraya çıkarmışız.

Yeni yönetim sistemiyle uçuşa geçmek derken borçlar mı kastedilmişti acaba!

İç ve dış borç ayrımında durum

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre son üç yılda iç borç stoku yüzde 102.3, dış borç stoku ise yüzde 118.1 arttı.

Ancak bir ayrıntıyı gözden kaçırmamak gerek. Dış borç stokundaki artış ağırlıkla kur artışından kaynaklandı.

Merkezi yönetimin dış borç stoku 2018’in haziran ayı sonunda 89.4 milyar dolardı. Dış borç bu yıl haziran sonunda 102.2 milyar dolara yükseldi. Artış oranı yüzde 14. Ne var ki bu dönemde dolar kuru yüzde 89 artışla 4.61’den 8.71’e yükseldi.

Herhalde birileri çıkıp “Bakın artış dolar kurundan kaynaklanmış, biz ne yapalım” demeyecektir. O zaman sorarlar; “Dolar kurunu bu kadar artıran kim” diye...

Bu arada sözünü ettiğimiz dış borcun merkezi yönetime ait borç olduğunu ve Türkiye’nin toplam dış borcunu yansıtmadığını özellikle belirtelim.

Döviz cinsi iç borçlanma nereye?

İç borç stoku son üç yılda yüzde 102.3 arttı ama bu borç stokunda para detayı da çok önemli.

Bu üç yılda TL cinsi iç borç stoku yüzde 51 arttı. Ancak döviz cinsi iç borç stokundaki artış yüzde ile ifade edildiğinde anlamını yitirecek boyuta ulaştı. (Yüzde 39.372 artış!) Döviz cinsi iç borç stoku bu üç yılda tam 394 kat artmış, 394 kat!

“Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma” misali vatandaşa ve şirketlere “Geliriniz döviz değilse dövizle borçlanmayın” çağrısı yapan, döviz geliri olmayan şirketlerin yurtdışından döviz borçlanmasına sınırlama getiren devlet, sanki vade geldiğinde kendisi döviz basma olanağına sahipmiş gibi durmaksızın döviz cinsinden iç borçlanmaya gitmiş. Bu tercihin nedeni belli; faizi yükseltmemek. Yani yapılan günü kurtarmaya çalışmaktan başka bir şey değil.

 

Haziran sonunda 290 milyar liralık döviz cinsi iç borcumuz var. Yani 33 milyar dolar bir iç borç.

Merkezi yönetimin haziran itibarıyla yurtdışına 102.2 milyar dolar, yurtiçine de yurtdışına olanın üçte biri kadar, 33 milyar dolar borcu bulunuyor. Bu borcun TL karşılığı da 1.2 trilyona yaklaşıyor.

DÖVİZİN PAYINDAKİ ARTIŞ KAYGI VERİCİ

Hazine’ye zaman zaman da olsa sıkıntı yaşatan dış borcumuz yetmezmiş gibi şimdi bir de iç borçta dövize yöneldik. Girişte değindik; faiz inadı yüzünden kendi paramızla yeterince borçlanmaya gidemeyince başkalarının parasıyla borçlanmaya başladık. Öyle ki bu yüzden merkezi yönetimin toplam borcunda döviz cinsinden olanların payı ilk kez yüzde 58’i aştı.

Üç yıl önce haziran 2018’de toplam borçta döviz cinsinden olanların payı yüzde 42, TL cinsinden olanların payı yüzde 58 düzeyindeydi; oranlar üç yıl sonra yer değiştirdi. TL’nin payı yüzde 42’ye indi, dövizin payı ise yüzde 58’i buldu.

İç borçta ise üç yıl önce döviz cinsi stokun payı yalnızca yüzde 0.1 düzeyindeydi, neredeyse sıfırdı. Şimdi bu oran yüzde 26'yı bulmuş durumda.

Hani nereden nereye derler ya, bizimki de o hesap; 0.1’den 26’ya... Her kur artışı Hazine’nin yüreğini ağzına getirecek. Hazine bir simge olarak görülmeli, bunu vatandaş hissedecek sonuçta. Bu borç bir şekilde ödeneceğine göre kur arttıkça Hazine daha da zorlanacak ve fatura dönüp dolaşıp vatandaşa çıkacak.


Haber : 

ETİKETLER : Yazdır

  • Borç

  Yorumlar
Yorumlar, editörlerimiz tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır. Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır.

 Yorumlar ( 0 )

Henüz bir yorum yapılmamış

Çok Okunanlar


  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
  • NECATİ GÜNAYA KÜRESEL ÖDÜL VERİLDİ
    NECATİ GÜNAY’A KÜRESEL ÖDÜL VERİLDİ
  • BAŞKAN POSBIYIK AÇIKLADI: HAMSİ FESTİVALİ 6 ARALIKTA YAPILACAK
    BAŞKAN POSBIYIK AÇIKLADI: HAMSİ FESTİVALİ 6 ARALIK'TA YAPILACAK
  • KDZ. EREĞLİDE 500 BİN ÇİÇEK TOPRAKLA BULUŞUYOR
    KDZ. EREĞLİ’DE 500 BİN ÇİÇEK TOPRAKLA BULUŞUYOR  
  • Erdemir COP31de: Yeşil Dönüşüm ve Rekabet Masada
    Erdemir COP31’de: Yeşil Dönüşüm ve Rekabet Masada
  • ATATÜRKÜN SEVDİĞİ ŞARKILAR SESLENDİRİLDİ
    ATATÜRK’ÜN SEVDİĞİ ŞARKILAR SESLENDİRİLDİ  
  • MÜKELLEF” BELGESELİ EREĞLİDE BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ
    MÜKELLEF” BELGESELİ EREĞLİ’DE BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ
  • ALTIN PORTAKAL ÖDÜLLÜ “MÜKELLEF” BELGESELİ MEMLEKETİNDE İZLEYİCİYLE BULUŞUYOR
    ALTIN PORTAKAL ÖDÜLLÜ “MÜKELLEF” BELGESELİ MEMLEKETİNDE İZLEYİCİYLE BULUŞUYOR
  • KDZ. EREĞLİDE 500 BİN ÇİÇEK TOPRAKLA BULUŞUYOR
    KDZ. EREĞLİ’DE 500 BİN ÇİÇEK TOPRAKLA BULUŞUYOR  
  • Kdz. Ereğli Belediyesinden Çölyak Hastalarına Glütensiz Gıda Desteği
    Kdz. Ereğli Belediyesi’nden Çölyak Hastalarına Glütensiz Gıda Desteği
  • Erdemir COP31de: Yeşil Dönüşüm ve Rekabet Masada
    Erdemir COP31’de: Yeşil Dönüşüm ve Rekabet Masada
  • SARIKAMIŞ DENİZ ŞEHİTLERİ 112. YILINDA ANILDI
    SARIKAMIŞ DENİZ ŞEHİTLERİ 112. YILINDA ANILDI  
  • KAYMAKAM YILMAZ, HALK GÜNÜNDE VATANDAŞLARI DİNLEDİ
    KAYMAKAM YILMAZ, HALK GÜNÜNDE VATANDAŞLARI DİNLEDİ

Son Haberler


  • BAŞKAN POSBIYIK AÇIKLADI: HAMSİ FESTİVALİ 6 ARALIK'TA YAPILACAK
    BAŞKAN POSBIYIK AÇIKLADI: HAMSİ FESTİVALİ 6 ARALIKTA YAPILACAK
  • NECATİ GÜNAY’A KÜRESEL ÖDÜL VERİLDİ
    NECATİ GÜNAYA KÜRESEL ÖDÜL VERİLDİ
  • MÜKELLEF” BELGESELİ EREĞLİ’DE BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ
    MÜKELLEF” BELGESELİ EREĞLİDE BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ
  • KDZ. EREĞLİ’DE 500 BİN ÇİÇEK TOPRAKLA BULUŞUYOR
    KDZ. EREĞLİDE 500 BİN ÇİÇEK TOPRAKLA BULUŞUYOR

Köşe Yazarlarımız


  • Necdet Buluz
    Kuyumcuların döviz satma yetkisi yok
  • RECEP ÇETİN
    ARAMIZDA KALSIN: EREĞLİ KUTSAL BİR ŞEHİR!
  • Nedim Ceylan
    Türkiye’nin sunduğu hizmet kalitesine hayranı
  • Mehmet Can Ceylan
    Kapadokya kültür turizmi ile öne çıkıyor…
  • Naci Akın
    Demokrasi bayramı

Haber Yorumları


  • Ayaz
    Birazda Zonguldak a göndere bilirmisiniz,yolları asfalttan vazgeçtik köstebek yuvalarını olsun kapatırlar beliki.
  • Bâki kartal
    Belediyeden allah razı olsun bâzen köylere de yatırım yapsalar kocaman dedeler köyünde çocuk parkımız yok secım zamanı oy istemeye gelenle... DEVAMI
  • Ayhan Durak
    Esnaf zorda. Çare değişimde.
  • Ayhan Durak
    Güzel bir organizasyon oldu. Mekanın içten gayreti takdire şayan. Görevli arkadaşlarımız özveriyle çalıştılar. Ayrıca teşekkürü hak e... DEVAMI
  • Ayhan Durak
    Çocuğu olsun olmasın, her kadın annedir; anne vatandır.
  • RECEP ÇETİN
    F.EKİM’E CEVAP: Fikret bey yorumunuz ve ilginiz için teşekkür ederim. Yazımızdaki asıl maksadımız, mitolojik tanrı yada unsurların Kdz Er... DEVAMI
  • Turgay
    Bu iş herkesin harci bi iş değil Recep bey turk islam davasi uğruna verdiğiniz bu mücadele icin sehrimiz ve hemsehrilerimiz adina tesekkur ederi... DEVAMI
  • CETİN A
    BÜYÜK ŞİRKETLERİN VERGİ SİGORTA CEZA AFLARI DA İPTAL EDİLSİN. GECİKME ZAMMIYLA BİRLİKTE GERİ ÖDESİNLER YOKSA KIYAMETTE İKİ ELİMİZ ... DEVAMI
  • Mehmet
    Garibanlara vermiyorlar zaten
  • Zeynep Demir
    Uzun süredir Umut Partisini ve Genel Başkanını bir EYT'li olarak takip ediyorum. Gerçekleri konuşan bir lider tebrik ederim. Ben Genel Başkanı... DEVAMI
  • ANA SAYFA
  • İLETİŞİM
    • » İletişim Bilgileri
  • KÜNYE
  • BİZE ULAŞIN
  • GALERİ
    • » Foto Galeri
    • » Video Galeri
  • DUYURULAR
GAZETE STAR
İstek, Şikayetleriniz İçin Tıklayın
Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.

© gazetestar.com

  •   COVID-19
  •   Siyaset
  •   Gündem
  •   Ekonomi
  •   Dünya
  •   Kültür Sanat
  •   Spor
  •   Yerel
  • WEBTV
  • Yazarlarımız
  • Haber Ara
  • Arşiv
  • Tüm Haberler
  • Videolu Haberler
  • Tüm Makaleler
  • Foto Galeri
  • Günün Haberleri