GİRİŞ NOTU: Bu yazı, cevap verilmesiğinde tarihe kirli bir not bırakılmasının önüne geçilmek üzere, temiz bir bilgilendirme yazısıdır. Bu yazı Zonguldak Tarih sayfasında yayınlanması sonrasında Zonguldak Yerel Medyası tarafından da yayınlanmış olan bir yazının, tarihe bırakacağı kirli ve uydurma bilgileri temizlemeye yönelik bir düzeltme talebi yazısıdır.
KEŞKEK KÖYÜNDE 1830 NÜFUS DEFTERİNDE
“KEŞKEK OĞLU” AİLESİ
KEŞKEK Köyünün adının; Osmanlı arşiv belgelerinde “aynı köyde ikamet eden aileler arasında bulunan” “KEŞKEK OĞLU” soy lakaplı ailelerden gelmiş olduğu düşünülmelidir.
1840’LI YILLARDA KEŞKEK KÖYÜ AİLE SOY LAKAPLARI
1850’li YILLAR NÜFUS DEFTERLERİNDE KEŞKEK KÖYÜ
1912 YILINA AİT BİR ARŞİV BELGESİNDE KEŞKEK KÖYÜ MUHTARI
“UZUN MEHMET HİKAYESİ:
(GERÇEĞİ)
YALAN..” MIDIR?
YUKARIDA BAHSEDİLEN “UZUN MEHMET” KİŞİSİ DE HİKAYESİ DE KÖY ADLARI DA BU KÖYLERDEKİ MUHTARLARIN ÇABALARI DA TARİHLERİNE KADİRŞİNASLIK ÇABALARIDIR. KENDİLERİNİ TAKDİR EDİYORUM. “UZUN MEHMET UYDURMADIR” ŞEKLİNDE İDDİA ÇOK SU TAŞITTI KAYNATTI VE BİZ DE BU KONUDA ÇOK YORULARAK BİR KİTAP ÜRETMEK ZORUNDA KALMIŞTIK.
BU UYDURMA İDDİASININ MİMARI RAHMETLİ NECDET SAKAOĞLU İLE TELEFONDA UZUN SÜRE KONUŞMUŞTUK VE GERÇEKLİKLERİ ANLATMIŞTIK AMA MAALESEF BU DÜNYAYA (BİZİM ŞEHRİMİZİN TARİHİNE) UYDURMA-KİRLİ BİR MAKALE BIRAKIP DA GÖÇMÜŞTÜ. DÜZELTME YAZISI BEKLİYORDUM Kİ NASİP OLMADI.
EREĞLİ KEŞKEK KÖYÜ ADI SONRADAN KON(MA)MIŞTIR
ŞU BELGE 1803 YILINA AİT RESMİ DEVLET BELGESİDİR
Yukarıdaki belgede “BENDEREĞLİ KAZASINA TABİ KEŞKEK KÖYÜ” ifadeleri (dönemin dili belgeleriyle anlaşabilecekler için) en doğru bilgiyi vermektedir. Dönemin tarihini; Fransız çizimleriyle haritalarıyla ve şehri tanımayan insanların verdiği yazdığı belirttiği KÖY İSİMLERİYLE anla/t-maya çalışmak şehrimizin TÜRK İSLAM TARİHİNE VE MİLLETİNE YETERLİ OLMAYACAKTIR.
BAKIN AŞAĞIDAKİ BELGE, OSMANLI PADİŞAHI 3. SELİM TUĞRALI
BİR FERMANDIR VE KEŞKEK KÖYÜNE İMAM ATA-N-MIŞTIR (1803)
- Aşağıda, Uzun Mehmet ve kömürün keşfiyle ilgili olarak yerel medyada yayımlanan haberlere yer verilmiştir.
EVET, “ZONGULDAK TARİH” SAYFASI “EREĞLİ TARİHİNİN
BU DEĞERLİ SAYFALARINI” UYDURMA SAYMAMALIDIR
KEŞKEK KÖYÜ
Zonguldak'ın Karadeniz Ereğli ilçesine bağlı Keşkek Köyünün muhtarı Hasan Yılmaz ,Zonguldak İl Genel Meclisi Başkanı Necdet Karaveli’ye’’ hayırlı olsun’’ ziyaretinde bulunmuş. Konuşmasında iki uydurulmuş, bir şaibe ile başlamış. Uzun Mehmet’in kömürü Keşkek köyünde bulduğunu belirtmiş. Bu birinci uydurma. Köyün adı da Keşkek diyor. Bu da ikinci uydurma. Şaibeli ise Necdet Karaveli’nin başkanlığıdır. Neyse bu konuda geçmişte yazılarım vardır.
................
Zonguldak il merkezine ve Ereğli ilçe merkezine belirli bir mesafede konumlanan Keşkek Köyü, Batı Karadeniz'in karakteristik arazi yapısı üzerinde kurulmuştur. Ulaşım imkanları ve çevre köylerle olan bağlantıları, köyün ekonomik ve sosyal hareketliliğinde belirleyici bir rol oynamaktadır.
Keşkek Köyü Ereğli İlçesine bağlı , Köseoğlu Plajına 1 km , Kandilli’ye 2 km , Ereğli’ye 12 km Zonguldak’a 41 km uzaklıkta olan köydür.
Köyün 1928 yılındaki adı ‘’Kuçek’’tir. Yani Keşkek adı sonradan konmuştur. Kuçek aslında Köçek’tir. Yani ‘’Köçek Köyü’’ bu adın neden bu köye verildiği ise belirsizdir. Lakin Kuçek kelimesi latince bir kelimededir ve ‘’Küçük’’ anlamını taşır. Eğer eski Türkçe bir kelime olsaydı, küçük eski Türkçede ‘’Kiçik’’ diye telaffuz edilirdi. Eğer bu ‘’Küçük Köy’’ anlamında olsaydı , 1928 sonrasında yabancı yer isimlerinin Türkçeleştirme kapsamında zaten değiştirilmesinde ‘’Küçük Köy olarak değiştirilirdi. 1928 öncesinde de ‘’Zonguldak ağzında da ‘’Küçük’’ demek istemişlerse ‘’Kuçek’’ değil kuççuk .Küççuk olarak konmuş olurdu.
Zaten ‘’Kuçek’’ kelimesi de ‘’Köçek’’ kelimesi de latince ‘’Küçük’’ anlamındadır. Türkçeleştirme kapsamında farklı bir kültürü çağrıştırdığı ce yabancı olduğu için değiştirme gereği duyulmuş.
İkinci uydurma da köyün ‘’Keşkek’’ ismini almasıdır. Bu isim sanki köyün ana yemeği geleneksel olarak Keşkek olduğu izlenimi yaratsa da Keşkek Ereğli’ye has bir yemek değildir. Her ne kadar Kastamonu hatta Karabük’te yapıldığı gözükse de genelde tescil edilen Ege illeridir. Afyonkarahisar, Aydın, İzmir, Denizli’nin ana yemeklerindendir.
1913 Richard Kiepert haritasında Kötshek olarak vermiş. Bu yayınlanan harita diline bakıldığında ‘’tsh’’ kelimeleri ‘’ç’’ harfi olduğu anlaşılır.
Bu köyün hemen yakınlarında bir başka köy adı (Uluçam ) , ‘’Ulutsham ‘’ olarak yer alıyor. Yani yine tsh ‘’ç’’ harfi olarak kullanılmış. Yani Kötshek 1913 Osmanlı haritasında da ‘’Köçek Köyü ’’ olarak geçiyor. Kiepert, Richard’ın harita dili Türkçe yazımı esas alırsak ,Köyün adının ‘’Keşkek’’ olması için ‘’Keshkek’’ şeklinde yazması gerekirdi. Çünkü ‘’ş’’ harfini de ‘’sh’’ ile yazıyor. Çavuş Ağzı için de ‘’Tshavush’’ olarak yazılmış... (1913 Richard Kiepert haritasını bir sonraki Zonguldak Dağları paylaşımda görebilirsiniz.)
Uzun Mehmet Efsanesinde , taş kömürünün ilk kez bölgede Kuçek köyü yakınlarında bulunan Köseağzı sahilinde bulunduğu var sayılır. Zaten şüphelerden biri de ; Uzun Mehmet’in kömürü bulduğu yerin Köseağzı sahili olduğudur. Sahile en yakın yerleşim yeri olan Kuçek Köyünden bahsedilmez. Oysa Keşkek Köyünün muhtarı Hasan Yılmaz, kömürün bulunduğu yer olarak köyün tescillenmesi ve tabela asılması veya Uzun Mehmet anıtının yapılması için Zonguldak İl Genel Meclisi şaibeli başkanı Necdet Karaveli’ye talepte bulunuyor. Köyün kenarından geçen dere kömür damarlarından geçmez. Eğer kömür Köseağzı’na eğer gelmiş ise ; Kandilli ile Köseağzı arasında akan dereden gelmiştir.
Köyün nüfusu 1985 yılında 2860 iken , 2021 kayıtlarında 591 kişiye düştüğü görülüyor.
Keşkek Köyü maden ocaklarına yakınlığı dolayısı ile 1985 yılında nüfus olarak neredeyse belediye kurma çoğunluğuna ulaşmışken, bugün gerçekten küçük köy haline gelmiş.
Hayati Yılmaz ile Zonguldak Tarih.
Kömürün İzine Tarihi Dokunuş!
Uzun Mehmet’in İlk Bulgusuna Anıt Talebi
Zonguldak’ın Ereğli ilçesine bağlı Keşkek Köyü Muhtarı Hasan Yılmaz, Zonguldak İl Genel Meclisi Başkanı Necdet Karaveli'ni makamında ziyaret ederek dikkat çeken bir talepte bulundu.
A.Ü Editör 08.05.2026 - 11:20 Yayınlanma imza gazetesi
Muhtar Yılmaz, yaklaşık 200 yıl önce Uzun Mehmet’in kömürü ilk bulduğu nokta olarak kabul edilen alana anıt, tabela ya da simgesel bir işaret yapılmasını istedi.
Kömürle özdeşleşen Zonguldak’ın tarihine ışık tutan bu anlamlı talep, kentte heyecan yarattı. İl Genel Meclisi Başkanı Karaveli ise isteğin değerlendirileceğini ve gereken adımların atılacağını söyledi.
Zonguldak’ın Tarihini Değiştiren Keşif
Türkiye taş kömürü tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen olay, Osmanlı döneminde Ereğli çevresinde yaşayan Uzun Mehmet’in bölgede siyah taşları fark etmesiyle başladı. Rivayetlere göre Uzun Mehmet, yanan taşların kömür olduğunu anlayarak dönemin yetkililerine haber verdi. Bu keşif, ilerleyen yıllarda Zonguldak’ın maden kenti kimliğinin temelini oluşturdu. Bugün Türkiye’nin sanayi hafızasında önemli yere sahip olan bu gelişmenin başladığı noktanın işaretlenmesi ise uzun süredir bölge halkının beklentileri arasında yer alıyor.
Muhtar Hasan Yılmaz: “Bulunduğu Yer Belli Olsun”
Keşkek Köyü Muhtarı Hasan Yılmaz, yaptığı açıklamada kömürün bulunduğu noktanın somut şekilde gösterilmesi gerektiğini belirterek şu görüşleri dile getirdi: “Uzun Mehmet’in kömürü bulduğu yerin unutulmaması gerekiyor. İstanbul’da, Ankara’da programlar yapılıyor ama bu olayın yaşandığı yerde bir işaret, bir anıt ya da tabela yok. Burası tarih taşıyan bir yer. İnsanlar geldiğinde görmeli, bilmeli.”
Yılmaz, köy halkının da bu konuda hassas olduğunu belirterek, geçmişe sahip çıkılmasının gelecek nesiller açısından önemli olduğunu ifade etti.
İl Genel Meclisi Başkanı Karavelioğlu’ndan Olumlu Mesaj
Ziyarette konuşan İl Genel Meclisi Başkanı Necip Karaveli ise talebin yerinde ve anlamlı olduğunu söyledi. Karaveli bölgenin doğal güzellikleri ve tarihi değerleriyle birlikte ele alınacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu anlamlı talebi aldık. Haklı ve yerinde bir istek. Bölgenin tarihi kimliğini ön plana çıkaracak çalışmalarımız var. İnşallah en kısa sürede değerlendirerek gereken adımları atacağız.”
Keşkek Köyü İçin Yeni Dönem Başlayabilir
Talebin hayata geçirilmesi halinde Keşkek Köyü, sadece kırsal bir yerleşim alanı olmaktan çıkıp Zonguldak’ın sanayi geçmişine tanıklık eden önemli bir ziyaret noktası haline gelebilir. Uzun Mehmet’in kömürü bulduğu alanın işaretlenmesi, hem kültürel hafızanın korunmasına hem de bölge turizmine katkı sağlayabilir.
Zonguldak’ı Zonguldak yapan en önemli değerlerden biri olan taş kömürünün ilk keşif noktasına yönelik bu girişim, kentte “tarihe vefa” çağrısı olarak yorumlandı. Şimdi gözler, İl Genel Meclisi’nin atacağı adımlara çevrildi.
Muhabir: Şener Balta
https://www.imzagazetesi.com/komurun-izine-tarihi-dokunus-uzun-mehmetin-ilk-bulgusuna-anit-talebi
Diğer Yazıları
Köşe Yazarlarımız
Çok Okunan Köşe Yazıları
» Henüz BUGÜN Yazı Görünmüyor
